Smiley face
Smiley face
Smiley face

مەملەکەتێک لەژێر لم.. بە وێنە و ڤیدیۆ

2018-04-12 10:47:40



ڕۆژنیوز – بۆتان گەرمیانی

 

مەملەکەتێک لەژێر لم، تراژیدیای قۆناغی سێیەمی تاوانی ئەنفال دەگێڕێتەوە و مەزڵومی کورد و هۆڤێنێتی ڕژێمی بەعس دێنێتە بەر دیدەمان.

 

ئەگەرچی ڕژێمی بەعسی لەناوچووی عێراق تاوانی ئەنفال بە هەشت قۆناغ و لە ماوەی شەش مانگ-دا، لەسەر گەلی کورد لە باشوری کوردستان جێبەجێکرد و ١٨٢ هەزار ڕۆڵەی کوردی لەناوبرد، بەڵام ١٤/نیسان/١٩٨٨ گەیشتە لوتکە و زۆرترین ئەنفالی تێکداکرا و هەموو ساڵێک لەو کاتەدا یادی ئەنفالکراوان دەکرێتەوە.

 

 کاتێک-یش باس لە ئەنفال دەکرێت، ناکرێت بیر لەو شاکارە هونەرییە نەکەیتەوە، هونەرمەندێکی گەرمیان لە ماڵەکەی خۆیدا لەژێر ناوی (مەملەکەتێک لەژێر لم)، ئەنجامیداوە.

 

مەملەکەتێک لەژێر لم، ناوی پرۆژەیەکی هونەری ماکێت-ە، کە هونەرمەند و شانۆکار پشکۆ محەمەد، لە باخچەی ماڵەکەی خۆیدا لە شارۆچکەی کەلار دروستیکردووە و تراژیدیای ئەنفال و بەتایبەت قۆناغی سێیەمی ئەنفالەکەی ساڵی ١٩٨٨ دەگێڕێتەوە.

 

 

قۆناغی سێیەمی ئەنفال، کە بە ئەنفالی گەرمیان یان ئەنفالى ڕەش ناسراوە و قورسترین قۆناغی ئەنفال بوو، ڕۆژی ٧ی نیسان دەستیپێکرد و هەموو ناوچەکانی چەمچەماڵ، سەنگاو، کفری، کەلار، قادر کەرەم، دوز، پێباز و تیلەکۆ و لەیلانی گرتەوە و زیاتر لە ٥٠٠ گوند و چوار شارەدێ وێرانبوون و دەیان هەزار ژن و منداڵ و پیر و پەککەوتەی لە دوای زیلە سەربازییەکانەوە بردە بیابانەکانی عەرعەر و نوگرەسەلمان زیندەبەچاڵی کردن.

 

پشکۆ محەمەد، کە خۆی یەکێکە لەو کەسانەی بە زیندووێتی لە ئەنفال دەربازی بووە و تراژیدیای ئەو قۆناغەی بەچای خۆی بینیوە، بۆیە لەڕێگای هونەرەکەیەوە ئەو تراژیدیایە بۆ خەڵکانی دیکە دەگێڕێتەوە.

 

 

ناوی مەملەکەتێک لەژێر لم، دەگەڕێتەوە بۆ لمەکانی بیابانی عەرعەر، کە جەستەی کوردانی تێدا دەشاردرانەوە، بەڵام هێشتا دیمەنەکان لەبەرچاوی چەندەهای وەکو پشکۆ-دا دێن و دەچن و هاواری ئەو کەسانە لە گوێیاندا دەزرنگێتەوە.

 

شاکارەکە لەسەر سەکۆیەک و بە ڕووبەری شەش مەتر بە بازنەیی دروستیکراوە، کە ئاماژەیە بە تۆپی زەوی، لە ناوەڕاستی شاکارەکەدا پردێکی ئاسنین هەیە کە زیلێکی سەربازیی بەسەریدا دەڕوات، پردەکە ئاماژەیە بۆ پردی یەرموک لەنێوان شارۆچکەی کەلار و شارەدێی قۆرەتوو، کە (٣٨٤ زیل و تراکتۆر و گازی ستەوستین) بەسەر ئەو پردەدا ڕۆشتوون و خەڵکی گەرمیانیان ڕاگواستووە بۆ قەڵاکەی قۆرەتوو بۆ ئەنفالکردنیان.

 

 

لە بەشێکی تری شاکارەکە هەشت خانووی جیاواز هەیە و هەموو خاکەکەی نەسرمە، کە گوزارشت لە هەر ‌هەشت قۆناغەکەی جینۆسایدی ئەنفال دەکات، لە دەڤەری بادینانەوە تا گەرمیان.

 

 

هەر لە ناو شاکارەکەدا گەلە حوشترێک هەن و گوزارشت لە حوشترەکانی خێزانی (عبدعێشم) دەکەن لە شاری سەماوە، کە نزیکبوون لە قەڵای نوگرەسەلمانەوە، کە ماوەی چەند ساڵێک یەکێک لە ڕزگاربوانی ئەنفالیان بە ناوی (تەیمور) لەلای خۆیان داڵدەدا و پاراستیان.

 

 

لەلایەکی تر قەڵایەکی گەورە و بەهێزی تێدایە، کە چەند سەگێکی ڕەنگ ڕەشی بەسەرەوەن و لەسەر دەرگای قەڵاکە بە زمانی عەرەبی نوسراوە(بەخێرهاتنتان دەکەین بۆ دۆزەخ) بەهەمان ڕەنگ و شێوەی قەڵا ڕاستەقینەکە، کە ئەو قەڵایە قەڵای (نوگرەسەلمانە)  و قوربانیانی ئەنفالیان تێدا زیندانی دەکرد و بەشێک لەو قوربانیانەش بە زیندوویی خراونەتە پێش سەگە ڕەشەکان و دەرخواردیان داون.

 

 

هەروەها، کۆمەڵێک شۆفڵ و حەفارە هەن و گوزارشت لەو حەفارە و شۆفڵانە دەکەن کە بەشداربوون لە پرۆسەی زیندەبەچاڵ کردن و ڕوخاندنی خانووی قوربانیانی ئەنفال بەسەریاندا، کە هەندێکیان سەربازیین و هەندێکیشیان بە زۆرەملێ ئەو کارە بە شۆفێرەکانیان کراوە، یەکێک لە حەفارەکان کە لە جۆری (کاوسکییە) شۆفێرەکەی لە دوای بەشداریکردنی لە پرۆسەی ئەنفال و بینینی ئەو کارەساتە بە چاوی خۆی، لە ئێستادا ئەقڵی لەدەستداوە.

 

 

پشکۆ محەمەد، هەڵەبجە و چەمچەماڵ-یشی بیرنەکردووە و ماکێتی مۆنۆمێنتی کیمیابارانی هەڵەبجە و مۆنۆمێنتی ئەنفال-ی شارۆچکەی چەمچەماڵ-ی دروستکردووە، کە ئەوانیش هاوشیوەی گەرمیان بەشێکن لە جینۆسایدی گەلی کورد بەدەستی ڕژێمی بەعسی لەناوچوو.

 

 

 

لینکی ڤیدیۆ..

 

ش.ف

 

 



-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : rojnewsso@gmail.com
© Copyright 2015 . Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin