Smiley face
Smiley face
Smiley face

دیار غەریب: دەبێت کورد یەکێتیی دروست بکات و ئیرادەی خۆی نیشان بدات

2018-05-21 08:14:43



ڕۆژنیوز – قەندیل

 

دیار غەریب، ڕایدەگەیەنێت: لەم قۆناغەدا هاوکێشەکانی سەدەی ڕابردوو نابێتە وەڵام بۆ کۆمەڵگای مرۆڤایەتی و سیستمی سەرمایەدارییش، هەر بۆیە هێزە دەسەڵاتدارەکانی سیستمیش دەخوازن ئەو هاوکێشەیە بگۆڕن، کوردیش دەتوانێت سود لەوە وەربگرێت، بەڵام پێش هەر شتێک دەبێت یەکێتی خۆی دروست بکات و ئیرادەی خۆی پیشان بدات و ببێتە خاوەنی پڕۆژەی خۆی.

 

لە چەند رۆژی ڕابردوودا گەلی کوردستان یادی کۆمەڵکوژیی دێرسیمی کردەوە ٢٩/حوزەیران ساڵیادی سەپاندنی بڕیاری سێدارەیە بەسەر بەسەر شێخ سەعیدو هاوڕێکانیدا، هاوکات هەر لەو ڕۆژەدا ساڵی 1999 دەوڵەتی تورک عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری پەکەکەی دا بەدادگا و دادگایی کرد، ئه‌مڕۆش ٢١ى ئایار، ٩٩ ساڵ تێده‌په‌ڕێت به‌سه‌ر شۆڕشى شێخ مه‌حمود دژى داگیرکاریی ئینگلیزه‌کان، هەروەها لەم وەرزەدا و لە قۆناغی جیاجیادا گەلی کورد ڕووبەڕووی زۆر ڕووداوی خۆش و ناخۆش بووەتەوە، ئێمە سەبارەت بە ڕووداوە مێژووییەکان و ئەزمونەکان و پێداوییستەکانی ئەم قۆناغەچاوپێکەوتنێک لەگەڵ دیار غەریب، ئەندامی کۆنسەی سەرۆکایەتی کەجەکەدا ساز دەکەین.

 

دەقی چاوپێکەوتنەکە:

 

- ئەوەندەی لە بەڵگە مێژوویەکاندا دەردەکەوێت، پێش ئەوەی شەڕی یەکەمی جیهانیی کۆتایی بێت پەیوەندی کورد و لایەنە سەرکەوتووەکانی شەڕ باش بوو، نهێنی ئەمە چی بوو؟

 

"بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی ناچاربوون بە سیاسەتی خۆیاندا بچنەوە"

 

دیار غەریب: هاوسەنگیی شەڕی یەکەمی جیهانی هەڵبەز و دابەزی زۆری کرد، هەر جارەو تای تەرازووی شەڕەکە بەلای بەرەیەکدا دەشکایەوە، بەرپابوونی شۆڕشی ئۆکتۆبەر لە ساڵی 1917 دا لە ڕووسیای قەیسەریی، کشانەوەی ڕووسیا لە شەڕەکە و ئاشاکراکردنی پەیمانە نهێنیەکەی سایکس ـ پیکۆ لەلایەنی ڕووسیاوە بووە هۆکاری ئەوەی، کە تای تەرازووی شەڕ بەلای ئەڵمان، مەجەڕ و عوسمانییەکاندا بشکێتەوە، ئەوەش بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی ناچار کرد، کە بە سیاسەتی خۆیاندا بچنەوە، لێرەدا گرنگە ئەوە بڵێین کە هەتا ئەو قۆناغە بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە ئەوان لە پێناوی ئازادیی گەلانی دونیا، بەتایبەتیش لە پێناوی ئازادی گەلانی بندەستی عوسمانییدا شەڕ دەکەن و دەخوازن ئەو گەلانە ئازاد بن، لەڕووی کردارییشەوە هەوڵیاندەدا کە گەلانی تر لە تورکە عوسمانیەکان دوور بخەنەوەو ناکۆکیی لە نێوان دەسەڵاتی عوسمانی و ئەو گەلانەدا قوڵ بکەنەوە، لەو پێناوەشدا زۆر گرنگیان دەدا بە عەرەب و گەلە بە ئایین کریستیانەکانی لە وێنەی ئەرمەن، ئاسووری و سریانی، پەیمانی ئەوەیان پێدابوون کە دەوڵەتیان بۆ دروست بکەن، هەر چەندە هەتا ئاستێکیش پەیوەندیان هەبووبێت، بەڵام هەتا ئەو قۆناغە زۆر گرنگیان بە کورد و جولەکە نەدەدا، لەبەرامبەر ئەوەدا پەیوەندی کورد و ناوەندەکانی جولەکە لەگەڵ بەرەی عوسمانی و ئەڵمانەکاندا باش بوو، ئەوەش بووبووە هێزێکی مەزن بۆ ئەو بەرەیە، ڕۆڵی کورد لە گۆڕەپانی شەڕەکاندا و ڕۆڵی جولەکەش لە بواری ئابووری و سەرمایەدا بە ئاشکرا دیار بوو، ئەوەش شانبەشانی سەرکەوتنی شۆڕشی ئۆکتۆبەر بووە هۆکاری ئەوەی کە بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی سیاسەتی خۆیان بەرامبەر بەهەردوو گەلی جولەکە و کوردیش ڕەچاو بکەن.

 

-بۆچی دوای کۆتاییهاتنی شەڕ ئەو پەیوەندیە ئاوەژوو بوویەوە؟.

 

"دەیانویست سیاسەتی پەرتکەو زاڵبە جێبەجێ بکەن"

 

ئەم بارودۆخە ‌هەتا 5ـ6 مانگی دوای شەڕیش درێژەی کێشا، بەریتانیەکان و فەرەنسییەکان نەیاندەخواست نێوانی خۆیان و گەلی کورد و گەلانی تری ناوچەکە تێکبدەن، دیارە ئامانجیان ئەوەبوو کە جێگەی پێی خۆیان بەباشی دروست بکەن هەتا بتوانن سیاسەتەکانی خۆیان جێبەجێبکەن و ئامانجەکانی خۆیان بپێکن، لەو ماوەیەشدا گەلی کورد و سەرکردەکانی بەهیوابوون کە بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی بەڵێنەکانی خۆیان جێبەجێ بکەن و لەکۆنگرە و ناوەندە نێودەوڵەتیەکاندا مافەکانی گەلی کورد بچەسپێنن، ئەوەبوو لەکۆنگرەی ئاشتی کە لەسەرەتای ساڵی 1919 دا لەپاریس ئەنجام درا هەندێک هەنگاو بەو ئاڕاستەدا نران و شەریف پاشای خەندان کە نوێنەری کۆمەڵەی تەعالی کوردستان بوو لە ئەوروپا بەشداریی ئەو کۆنگرەیەی کرد و کۆنگرە پەیمانیدا کە مافەکانی گەلی کوردیش دەستەبەر بکات.

بەڵام دوای ئەو کۆنگرەیە ئەوەی لەبواری کرداریدا دەرکەوت یەکتریان تەواو نە دەکرد، دەرکەوت کە بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی دەخوازن ئەو بەرنامەی کە لە رێککەوتنی سایکس ـ پیکۆ دا لە سەری ڕێککەوتوون جێبەجێی بکەن، ئەو سیاسەتەش بریتی بوو لە سیاسەتی پەرتکەو زاڵبە، لە ڕێگەی ئەو سیاسەتەوە دەیانخواست لەبن ناوی دروستکردنی دەوڵەتی نەتەوەدا، نەتەوەکانی ناوچەکە لەیەکتر دوور بخەنەوە و وابەستەی خۆیانیان بکەن، دووەمیش دەیانخواست هەر نەتەوەیەک بکەن بەچەندین پارچەوە، لەگەڵ ئەوەشدا دەیانخواست کە گەلانی ناوچەکە لەژێر چاودێری و فەرمانڕەوایی ئەواندا بن و بەبێ ئەوان هیچ هەنگاوێک نەنێن، لەبەرامبەردا سەرکردە کوردەکان و گەلی کورد دەیانخواست یەکێتی گەلی کورد دروست بکەن و سەربەست و ئازاد بژین.

 

 لەم بارەیەوە شێخ مەحمودی بەرزنجی دەڵێت:

نامەوێت ژینی ئەسارەت بەسمە عومری گومڕاهی

نایکەمە سەرخۆم بە دەستی مودەعی تاجی شاهی

قەت بە ئەمری دوژمنانم نامەوێت فەرماندەیی

 

- لێرەدا ئەو پرسیارە دێتە پێشەوە کە ئایا دەکرێت بڵێین بەریتانیەکان و هاوپەیمانەکانی دژی ماف و ئازادیەکانی گەلی کورد بوون؟ ئەگەر دژ بوون بۆچی لە پەیمانی سیڤەری 1920 دا بڕیاراندا کە دەوڵەت بۆ کورد دروست بکەن؟

 

"دەیانخواست گەلانی ناوچەکە بەگوێرەی سیاسەت و بەرژەوەندیەکانی خۆیان ڕێکبخەن"

 

دیار غەریب: من نەموت ئەوان بەتەواوی دژی ماف و ئازادیەکانی گەلی کوردبوون، بەڵکو  وتم ئەوان دەیانخواست کورد و گەلانی ناوچەکەش بەگوێرەی سیاسەت و بەرژەوەندیەکانی خۆیان ڕێکبخەن، سیڤەریش هەنگاوێک بوو بۆ پیادەکردنی ئەو سیاسەتە.

 

-چۆن لەڕێگای سیڤەرەوە ئەو سیاسەتە جێ بەجێ دەکەن، ئەی سیڤەر لە بەرژەوەندیی کورد نەبووە؟

 

"ئەو پەیمانەش بەشێک بوو لە ئاژاندەی بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی"

 

دیار غەریب: لێرەدا دەمەوێت ڕوونکردنەوەیەک لەسەر پڕۆژەکەی سیڤەر بدەم، چونکە بەداخەوە هەتا ئێستا بەشی زۆری نەتەوەپەروەرانی کورد بەوردیی ئاگادار ناوەڕۆکی سیڤەر نین و تەنیا ئەوە دەزانن کە سیڤەر مافی دروستکردنی دەوڵەتی داوە بە کورد. بەڵام ئەگەر بەوردی سەیری ناوەڕۆکی هەر سێ ماددەی 64،63،62 بکەین ئەوە دەبینین کە گەلێک مەرج دانراوە بۆ کورد بۆ ئەوەی بتوانن دەوڵەتی خۆیان دروست بکەن، کە ئەوەش لەو کاتەدا بۆ کورد زەحمەتە، لە لایەکی ترەوە ئەو سنوورەی بۆ کورد دیاری کراوە سنوورێکی زۆر بچوکە و بەشێکی کەمی کوردستان وەکو کوردستان دانی پێدا نراوە، بەپێی پەیمانی سیڤەر باشووری کوردستان(ویلایەتی موسڵ) و ڕۆژهەڵاتی کوردستان نەدەکەوتنە ناو سنووری دەوڵەتی کوردستانەوە، ویلایەتی موسڵ دەبووە بەشێک لە دەوڵەتی ئێراق، ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش وەکو بەشێک لە ئێران دەمایەوە. ویلایەتەکانی وان، بەدلیس، ئاگری و ئەرزڕۆمیش دەبوونە بەشێک لەو دەوڵەتەی کە بڕیاربوو بۆ ئەرمەنەکانی دروست بکەن. ویلایەتەکانی ڕۆژئاوای فوراتیش دەبوونە بەشێک لە وڵاتی ئەنادۆڵ، رۆژئاوای کوردستانیش دەبووە بەشێک لە دەوڵەتی سوریا، ئەوەی دەمایەوە بەشێکی بچوکی باکوری کوردستان بوو کە مافی هەبوو ببێتە دەوڵەتێکی کوردیی، واتە دەتوانین بڵێین کە ئەو پەیمانەش بەشێک بوو لە ئاژاندەی بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی.

 

-کەواتە سیڤەر لەوکاتەدا چ کاریگەرییەک لەسەر کوردان دروستکرد؟

 

"لە دوو لاو‌ە زیانی لە کورد دا"

 

دیار غەریب: لە دوو لاو‌ە زیانی لە کورد دا، لەلایەکەوە سەرکردە کوردەکانی کرد بە دوو بەشەوە، بەشێک بوونە لایەنگری  سیڤەر، بەشێکیش بوونە دژی سیڤەر، لەلایەکی ترەوە ناکۆکیی نێوان گەلی کورد و گەلانی ئەرمەن، ئاشوری و عەرەبی گوڕ کرد، ئەمەش گەلی کورد و جوڵانەوەکانی لاواز کرد، ئەوەبوو دوای پەیمانی سیڤەر کۆمەڵەی تەعالی کوردستان بوونە دوو بەشەوە، سەرکردەکانی جوڵانەوەکانی قۆچگری، مەلەدی و خەرپێت بوونە دوو بەشەوە، دیارە پەیدابوونی مستەفا کەمال و بانگەشەکردنی بۆ خەباتی ڕزگاری هاوبەشی گەلانی ناوچەکە لەدژی داگیرکەری دەرەکی و دژایەتیکردنی بۆ پەیمانی سیڤەر ئەوەندەی تر نەیارێتیی بۆ ئەو پەیمانە زیاد کرد.

 

- ئێوە باس لەوە دەکەن کە بڕیار بوو ویلایەتی موسڵ بدەن بە حکومەتی عێراق، ئەگەر بەو شێوەیە بوو، بۆچی لەساڵی 1922 دا شێخ مەحمودیان لە هیندستان گەڕاندەوە و ڕێگەیاندا حکومەت دروست بکات؟

 

"دەیانویست ڕێگە لەوە بگرن، کە مستەفا کەمال دەست بەسەر ویلایەتی موسڵدا بگرێت"

 

دیار غەریب: لە پەیمانی سیڤەردا ڕاستەوخۆ ناڵێت با ویلایەتی موسڵ بکەوێتە سەر عێراق، بەڵکو بارودۆخی ئەو ویلایەتە بەتایبەت دەگرنە دەست و دەڵێن خەڵکی ئەو ویلایەتە ئازادن لەوەی بکەونە سەر دەوڵەتی کوردیی یان سەربەخۆ بن یاخود بچنە ناو عێراقەوە، دواتر بەریتانیا لە کۆنگرەی قاهیرەدا کە لە مانگی مارسی 1921 دا ئەنجام درا نیازەکانی خۆی ئاشکرا کرد و بڕیاریدا، کە ویلایەتی موسڵ بخەنە سەر عێراق، گەڕاندنەوەی شێخ مەحمودیش پەیو‌ەندی بەچەند بابەتێکەوە هەیە، لەلایەکەوە کوردەکان ئەوەیان پەسند نەدەکرد، کە بلکێندرێن بە عێراقەوە، هاوکات مستەفا کەمالیش ئەوەی پەسند نەدەکرد، لەلایەکی ترەوە دوای پەیمانی سیڤەر ئەو کوردانەی کە داوای دەوڵەتی کوردییان دەکرد لاواز بوون و بەشی زۆری کوردەکان چوونە پاڵ مستەفا کەمالەوە، ئەوەش هەڕەشەی بۆ سەر بەرژەوەندیی و پرۆژەکانی بەریتانیا و هاوپەیمانەکانی دروست دەکرد، هەر بۆیە بە هەموو شێوەیەک لە هەوڵی ئەوەدابوون ڕێگە لەوە بگرن کە مستەفا کەمال دەست بەسەر ویلایەتی موسڵدا بگرێت و ئاستەنگی بۆ پڕۆژەکانیان دروست بکات، بۆ ئەمەش بڕیاریاندا کە شێخ مەحمود بگەڕێننەوە و ڕێگەی پێ بدەن کە حکومەت دروست بکات.

 

-بۆچی تەمەنی حکومەتەکەی شێخ مەحمود کورت بوو؟

 

"دەرکەوت ئەوە تاکتیکێک بووە بۆ فشار خستنە سەر مستەفا کەمال"

 

دیار غەریب: دوای ئەوەی لە مانگی ئەیلولی 1922 شێخ گەڕایەوە، لە مانگی تشرینی دووەمی هەمان ساڵدا حکومەتێکی نوێی دامەزراند و شانشینی بەریتانیاش بەفەرمی دانیان پێدا نا، ماوەیەکی کورت دوای ئەوە دەرکەوت ئەوە تاکتیکێک بووە بۆ فشار خستنە سەر مستەفا کەمال ڕازیبوونی بە مەرجەکانی بەریتانیا، چونکە بەچەند ڕۆژێک دوای ڕاگەیاندنی حکومەتی سەربەخۆ لەلایەنی شێخ مەحمودەوە ئاگربەستی مۆدانیا لەنێوان بەریتانیا و حکومەتەکەی مستەفا کەمالدا واژۆ کراو دوای ئەوەش دانوستاندنەکانی لۆزان دەستی پێکرد و لە کۆتایی مانگی شوباتی 1923 دا گەیشتنە ڕێککەوتنی سەرەتایی، دوای ئەو ڕێککەوتنەش بەریتانیا داوای لە شێخ مەحمود کرد، کە خۆی بدات بە دەستەوە، بەهۆی ڕازی نەبوونی شێخ مەحمود بەوەی کە خۆی بدات بە دەستەوە، لە کۆتایی مانگی مارسی 1923 دا بەریتانیەکان بە فڕۆکە هێرشیان کردە سەر سلێمانی کە پایتەختی حکومەتەکەی شێخ بوو.

 

-پێتان وایە هۆکاری ئەوە چی بووە کە بەریتانیا و هێزە جیهانییەکان بەو شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵ کورددا کردووە؟ ئایا کورد نەیزانیوە سیاسەت بکات، یان هۆکارێکی تری هەیە؟

 

"بەرژەوەندیی خۆیان لە گەلی کورد و سەرکردەکانیدا نەبینیوە"

 

دیار غەریب: بە تێڕوانینی من سیستمی دەسەڵات و شارستانیەتی سەردەست لەسەر بنەمای پێوەر و ئەخلاق سیاسەت ناکەن، بەڵکو لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی سیاسەت دەکەن، بەریتانیاش لەو قۆناغەدا لە لوتکەدا نوێنەرایەتیی ئەو سیستمەی کردووە، دیارە بەرژەوەندیی خۆیان لە گەلی کورد و سەرکردە کوردەکاندا نەبینیوە، ئەوەش وای کردووە کە پەیوەندیەکی ڕۆژانە لەگەڵ کورددا دابنێن.

 

- بۆچی سەرکردە کوردەکان و گەلی کورد نەیانتوانیوە بەرژەوەندی هاوبەش لەگەڵ ئەو هێزانەدا دروست بکەن؟

 

"خۆیان نەکردووە بە هێزێکی وەها کە ڕێز لە ئیرادەیا‌ن بگیردرێت"

 

دیار غەریب: کاتێک وتمان ئەو هێزانە لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی سیاسەت دەکەن، ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە هەر نەتەوە و هێزێک ناچارە هەموو شتێکی خۆی بە پێی بەرژەوەندیی ئەوان ڕێک بخات، بەڵکو دەبێت ئەو ئیرادەیە نیشان بدەی کە ئەو هێزانە بە بێ ڕەچاوکردنی تۆ ناتوانن سیاسەت بکەن و بەرژەوەندیەکانیان لەناو دەچێت، بۆ ئەمەش دەبێت ببیتە هێزێکی جەماوەریی، سەربازیی و ئابووریی، هەروەها لە سیاسەتی ڕۆژانەدا چاوکراوە و وشیار بێت و بەپێی پێداویستیەکانی سەردەم سیاسەت بکرێت، لێرەدا دەکرێت بڵێین هەڵەو کەموکورتی سەرۆک و جوڵانەوە کوردیەکان ئەوەیە کە خۆیان نەکردووە بە هێزێکی وەها کە بتوانن ئەو هێزانە ناچار بکەن ڕێز لە ئیرادەیا‌ن بگرن.

 

- ئایا ئەوە بووە هۆی ئەوەی کە دواتر نکۆڵی لێ بکرێت و هەموو هێزەکان دژایتی بکەن؟

 

"پرۆژەی سیاسەتی پەرتکە و زاڵبە کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە"

 

دیار غەریب: پرۆژەی سیاسەتی پەرتکە و زاڵبە، کە پڕۆژەی سیستمی سەرمایەداریی بوو بۆ سەدەی بیستەم و لە لایەنی سایکس ـ پیکۆ وە چوارچێوەی پێدرا، لەدوای پەیمانەکانی لۆزان، برۆکسل و ئەنقەرە وە کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، ئەو هاوکێشەیەی کە داڕێژرا نکۆڵی لە کورد کرد و گەلی کوردیشی پارچە کرد، فۆرمێکی نێودەوڵەتیشیان دا بەو هاوکێشەیە، دیارە کوردیش ئەوەی پەسند نەکرد و هەتا ئێستاش پەسندی نەکردووە، لەبەرئەوە هەر کاتێک کورد بووبێت بە هێز و خواستبێتی کە ئەو هاکێشەیە بگۆڕێت ئەوا سەرجەم هێزەکانی سیستەم دژی ڕاوەستاون و ڕووبەڕووی بوونەتەوە، هەر ئەوەش وایکرد کە لەدوای ساڵی 1926 ەوە ئەو هێزانە پێکەوە ڕووبەڕووی شێخ مەحمود ببنەوە و بەرامبەر ڕاپەڕین و جوڵانەوە کوردستانیەکانی تریش خاوەن هەمان سیاسەت بن.

 

-چی بووە هۆی ئەوەی، کە کورد نەبێتە ئەو ئیرادەیەی کە ئێوە باسی دەکەن؟ یان بۆچی کورد لەو شەڕانەدا زوو تێکشکا؟

 

"شەڕ تەنیا بە گیانفیدایی سەر ناخرێت"

 

دیار غەریب: وەکو تاکەکەس زۆربەی تاکەکانی کۆمەڵگای کوردستان گیانفیدان و خۆ بەختکەرن و هەمیشە ئامادەن بۆ شەڕ و خۆبەختکردن، مێژووش گەواهی دەدا بۆ ئەمە، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆشماندا ئەو ڕاستییە لەبەرچاوە، بەڵام شەڕ تەنیا بە گیانفیدایی سەر ناخرێت، شەڕ چەندە دەبێتە ماڵی هەموو کۆمەڵگا؟ چەندە فراوان دەبێت؟ چەندە سەرکردایەتی شەڕ توانای مانۆری هەیە؟ لەکوێ شەڕ بکەن و لەکوێ شەڕ نەکەن؟ چەندە هێزی شەڕکەر لەڕووی مۆراڵ، تەکتیک و هونەری شەڕ، ستراتیژ و تەکنیکەوە ئامادە دەکرێت؟ دووژمن بە باشی بناسن و ئاگاداری سیاسەت و تاکتیکەکانی و ئیمکانەکانی بیت، ئەگەر لەم بوارانەدا بەباشی خۆ ئامادە بکرێت، ئەوا دەرفەتی سەرکەوتن دەبێت، دیارە جوڵانەوەکانی کورد لەم بوارانەدا زۆر لاوازیان هەبووە ئەمەش وای کردووە کە نەتوانن دەرفەتی سەرکەوتن بئافرێنن.

 

- گەلەکۆمەی تورکیا، ئێران و ڕووسیا لەبەرامبەر جوڵانەوەی ئیحسانی نوری پاشا بۆ ئەو هۆکارانە دەگەڕێتەوە کە باستان کرد؟

 

"لەسەر نکۆڵییکردن لە کورد و ناسنامەکەی ڕێککەوتبوون"

 

دیار غەریب: بەڵێ بۆ ئەو هۆکارانە دەگەڕێتەوە، لێرەدا گرنگە باسی ئەوە بکەین کە دەرفەت بۆ سەرکەوتنی جوڵانەوەی ئاگریی زۆر کەمتر بوو لە جوڵانەوەی شێخ مەحمود یان شێخ سەعیدی پیران، چونکە لەسەردەمی جوڵانەوەکانی شێخ مەحمود و شێخ سەعید دا هێشتا هاوکێشەکان یەکلایی نەبووبوونەوە و دەرفەتی گۆڕینی هاوکێشەکان زیاتر بوو، بەڵام لە سەردەمی جوڵانەوەی ئاگریی دا هاوکێشەکان یەکلایی بووبوونەوە و هێزەکان لەسەر نکۆڵییکردن لە کورد و ناسنامەکەی ڕێککەوتبوون، هەر بۆیە ئەو هێزانە سەکەوتنی جوڵانەوەی (ئاگریی)یان بە هۆکارێکی مەزنی ناسەقامگیر بەناو دەکرد و هەر ئەوەش وایکرد پێکەوە دژی ڕابوەستن.

 

- ئایا ئەو بارودۆخەی، کە باسی دەکەن لە ئێستادا تێپەڕیوە یان ‌هەر بەردەوامە؟

 

"هەتا ئێستا کاریان پێدەکرێت"

 

دیار غەریب: بێگومان ئەو هاوکێشانەی لە سەدەی بیستەمدا داڕێژراون هەتا ئێستا کاریان پێدەکرێت، هەڵوێست لەبەرامبەر بە کورد لە باشور لە دوای ڕیفراندۆم و هێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین و بێدەنگیی ناوەندە نێودەوڵەتیەکان ئاماژەی ڕوونن.

 

-چارەسەر چییە؟

 

"دەبێت کورد یەکێتی خۆی دروستبکات و ئیرادەی نیشان بدات"

 

دیار غەریب: لەم قۆناغەدا خاڵێک هەیە کە کورد دەتوانێت سودی لێ وەربگرێت، ئەویش ئەوەیە کە هاوکێشەکانی سەدەی ڕابردوو نابێتە وەڵام بۆ کۆمەڵگای مرۆڤایەتی و سیستمی سەرمایەدارییش، هەر بۆیە هێزە دەسەڵاتدارەکانی سیستمیش دەخوازن ئەو هاوکێشەیە بگۆڕن، کوردیش دەتوانێت سوود لەوە وەر بگرێت، بەڵام پێش هەر شتێک دەبێت کورد یەکێتی خۆی دروست بکات و ئیرادەی خۆی پیشان بدات و ببێتە خاوەنی پڕۆژەی خۆی، هاوکات بتوانێت لەبەرامبەر هێرش و داگیرکاری خۆی بپارێزێت، ئەوەی لەم قۆناغەدا توانیویەتی پێداویستیەکانی سەرکەوتنی گەلی کورد دەستەبەر بکات ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان و پەکەکەیە، ئەمەش وایکردووە هێزە نێودەوڵەتییەکان هاوکاری تورکیا بکەن بۆ دەستگیرکردنی ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان، لە ڕێگەیەوە دەخوازن کورد هاوشێوەی سەدەی ڕابردوو بێ ناسنامە و ستاتۆ بێت، لە ئێستاشدا ئەو گۆشەگیریە توندەی کە لەسەر ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان دانراوە و ڕێگە ناد‌ەن کەس بیبینێت و پەیوەندی لەگەڵ دەرەوەدا هەبێت هەر بەو ئامانجەیە.

 

 

ش.ف

ئەوەی زیاتر خوێندراوە


-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : rojnewsso@gmail.com
© Copyright 2015 RojNews. Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin