Smiley face
Smiley face
Smiley face

Devrimci kadınların öncüsü: Leyla Qasim

11-05-2018 08:26:47
Kürt özgürlük mücadelesi tarihinde idam edilen ilk Kürt kadın şehidi Leyla Qasim’ın yaktığı direniş meşalesi, Kürt kadınlarınca geçen yıllara meydan okurcasına gürleştirilerek günümüze ulaştırıldı. Baas rejimi tarafından talihsiz bir Mayıs sabahı idam edilen Leyla, devrimci kadınların öncüsü ve Kürt kadınlarının sembolü oldu.


 
HABER MERKEZİ
 
Leyla Qasim, 1952 yılında yoksul ve yurtsever bir ailenin çocuğu olarak Germiyan’ın Xaneqîn ilçesine bağlı Bamîlî köyünde dünyaya geldi. Babası Qasim Hesen, Germiyan’ın Xaneqin Elwend petrol şirketinde çalıştı. Leyla Qasim’ın babası emekli olduktan sonra 1971 yılında Irak’ın başkenti Bağdat’a taşınırlar. Leyla’nın bütün kardeşleri (Sebîhe, Selam, Sefa, Selah) öğrenciydi. Her biri öğrenciliklerinin yanı sıra geçimlerini sağlayabilmek için aynı zamanda çalışıyordu.
 
1958 yılında Xaneqin’de ilk öğrenimine başlayan Leyla Qasım, orta öğrenimini de burada tamamlar. Lise öğrenimini Bağdat’ta tamamlayan Leyla, 1971 yılında Bağdat Üniversitesi sosyoloji bölümünü kazanır. Leyla yoksul bir çocukluk geçirir.
 
Leyla Qasım abisi Selam Qasım yoluyla siyasetle tanışır. 1971 yılında Bağdat Üniversitesi'nde sosyoloji bölümünde okumaya başlayan Leyla, 1972 yılında o dönem yeni yeni gelişmeye ve büyümeye başlayan Kürt öğrencilerinin oluşturmuş olduğu örgütlenme içerisindeki yerini alır. Aynı zamanda Baas rejiminin Kürt halkına dönük zulmüne de bizzat şahitlik eder. Bu yüzdendir ki Leyla’nın yurtseverlik duyguları henüz çocukluk yaşlarında açığa çıkar. 
 
Leyla Qasim’ın siyasi çalışmalara katılımı
 
Leyla Qasim, erken yaşlarda siyasi çalışmalarda yerini alır ve ulusal Kürt örgütlenmelerine ulaşır. Abisi Selam Qasım yoluyla siyasetle tanışan Leyla, ‘Kürdistan Öğrencileri Birliği’ örgütlenmesi içerisinde yerini alarak, aktif bir çalışma ve mücadele yürütür. Bağdat’ta bulunan Kürt öğrenciler arasında kısa sürede etki sahibi olur. Kürt gençlerinin yürüttüğü çalışmalara öncülük eden de Leyla’dır. Leyla, aynı zamanda kadın haklarını ihlal eden yasalar ile de mücadele eder. Kendi isteği ile aldığı sosyoloji eğitimini, Kürt toplumunun gerçekliğini çözümlemek perspektifi ile değerlendirir.
 
 
Büyük sevdası ile pêşmerge saflarına katılır
 
Leyla Qasim ve birlikte çalışma yürüttüğü yol arkadaşı Cewad Hemewendî arasında çok güçlü bir sevgi bağı bulunuyordu. Leyla üniversite öğrencisiyken, Cewad Bağdat’ta bulunan bir şirkette çalışıyordu. Leyla, Cewad vasıtası ile Başûrê Kürdistan’da bir dönem pêşmerge saflarında da yerini alır. Leyla, Kürt siyasetinin durumunu çok iyi tanımayı ve yürüttükleri mücadeleyi kentlerde daha nitelikli kılmayı amaçlıyordu.
 
Artan eylemler ve Baas rejiminin korkulu rüyası
 
Baas rejimi, 1974 yılının mart ayında Başûrê Kürdistan’ın ilçelerine saldırmaya başladı. Bu saldırılar ile binlerce Başûrlu yurttaş göç etmek zorunda kaldı. Kürtlere ait köy ve ilçelere yönelik bombardımanlar düzenlendi. Daha sonra Qelediz, Halepçe ve Rewanduz’da aydın ve özgürlükçü öğrencilere karşı bir tutuklama dalgası başladı. Bununla birlikte halktan binlerce kişi yönünü dağlara çevirerek silahlandı ve pêşmerge saflarına katıldı. Bu dönemde Leyla Qasim, Cewad Hemewendî, Nerîman Fiwad ve diğer bazı arkadaşları, istenen mücadelenin sadece dağda yürütülemeyeceğini ve düşmanın kalbine darbe indirebilmek için kentlerde de çalışma ve mücadele yürütülmesi gerektiğine karar verdi. O süreçte kentlerdeki örgütlenmenin çok büyük bir önem arz ettiğini ve bu yüzden de Irak’ın başkenti Bağdat’ta Kürt düşmanlarına karşı mücadele etmeyi kararlaştırdılar.
 
Leyla Qasim ve arkadaşlarının gözaltına alınması
 
1974 yılında savaşın geniş bir alana yayılması ile Baas rejiminin istihbarat birimleri de Kürt gençlerini teker teker takibe almaya başladı. Bu takip uzun sürmedi. Leyla Qasim dört yoldaşı Cewad Hemewendî, Nerîman Fûad Mestî, Hesen Hemereşîd ve Azad Silêman Mîran ile birlikte 28 Nisan 1974 tarihinde Bağdat rejiminin geniş kapsamlı bir operasyonu sonucunda gözaltına alındı. O dönem Baas rejimine bağlı radyo ve televizyon kanalı El Sure, Leyla Qasim ve arkadaşlarını ‘terörist’ olarak adlandırdı. Rejimin bütün baskıları ve dayatmalarına karşı, Leyla ve arkadaşları geri adım atmadı.
 
 
Leyla cesur, zeki, girişken, özü sözü bir, esmer ve uzun boylu güzel bir Kürt kadınıydı. Bütün parti ve örgütsel çalışmalarında ilkeli ve taviz vermeyen duruşu ile dikkat çekerdi. İşkenceci istihbarat güçleri tarafından sorguya alındığında da bu duruşundan ödün vermedi. Mahkeme sırasında Baas rejimi hakiminin yüzüne şu sözleri haykırdı: “Beni öldürün fakat şu gerçeği de bilin ki benim öldürülmemle binlerce Kürt uyanacak. Ben Kürdistan’ın özgürlüğü yolunda canımı feda ettiğimden dolayı sevinç ve gurur duymaktayım.”
 
Leyla’nın annesi idamdan kısa bir süre önce kızı ile bir görüşme fırsatı yakalar. Leyla, annesine şu vasiyette bulunur: “Güzel annem; tasalanma, ben bir dava insanıyım artık. Kürt halkı ve Kürdistan için savaşıyorum. Dün Saddam ve beraberinde bir grup buraya geldi. Beni kandıracağını, ilkelerimden taviz vereceğimi zannediyordu. Hatta mücadeleden vazgeçmem için maddi tekliflerde bulundu. İstediğim okullarda öğretmenlik yapabileceğim vaadinde bulundu. Fakat ben bunları kabul etmeyecek kadar onurlu olduğumu, halkımı satmayacağımı söyledim. Kendimi Kürt ve Kürdistan davasına adadığımı, bu mücadele uğrunda idamı onurla karşıladığımı söylemem üzerine çılgınlaşan koca Saddam’ın ne kadar zavallılaştığını gördüm. Anne, bizim ölümümüzle binlerce Kürt insanı uyanacak, özgürlük bayrağımız dalgalanacak. Ben öldüğümde üzülmeyin, saç örgülerimden bayrak yapsınlar.”
 
Leyla Qasim ve 4 arkadaşının idamı
 
Irak istihbarat yetkilileri, böylesi güçlü ve inançlı bir Kürt kadınının sağ kalması durumunda Kürt ve Arap gençleri üzerinde büyük bir etki yaratacağını çok iyi biliyordu. Bu yüzden de Leyla ve arkadaşlarının mahkemesini apar topar sonlandırdılar. Talihsiz bir bahar sabahında 22 yaşında olan Leyla Qasim’ı ve arkadaşlarını ailelerine dahi haber vermeden idam ettiler. Leyla Qasim’ın 12 Mayıs 1974 tarihinde sabah saat 07:00’da idam edilmesinin ardından, abisi Selam de Bağdat’ta rejim güçleri tarafından şehit edildi. Selam’ın tek suçu kardeşi Leyla’nın fotoğrafını Avrupa’da bulunan Kürt öğrencilerine ve Kürdistan Öğrencileri Birliği’ne (Yekitiya Qutabiyên Kurdistanê-YQK) ulaştırmasıydı. Leyla Qasim’ın anne ve babası da iki çocuklarını kaybetmenin acısına daha fazla dayanamayarak bu acılarla beraber vefat etti.
 
 
Leyla Qasim ve arkadaşlarının idam haberinin yayılmasından sonra, tıpkı Leyla’nın da dediği gibi “binlerce Kürt uyandı”. Başta Leyla’nın arkadaşları olan öğrenci ve aydınlar olmak üzere binlerce genç Kürdistan dağlarına yöneldi. Leyla Qasim, o günden sonra devrimci kadınların öncüsü ve Kürt kadınlarının sembolü oldu. Kürt halkı, Kürdistan’ın dört parçasında, Leyla Qasim’ı ulusal bir kahraman olarak görüyor. Efsaneleşen Kürt kadını Leyla Qasim’ın 1974 yılında şehit edilmesinin ardından, Kürt kadınları doğan kız çocuklarına Leyla adını verdi.
 
Kürt özgürlük mücadelesi tarihinde idam edilen ilk Kürt kadın şehidi Leyla Qasim’ın yaktığı direniş meşalesi, Kürt kadınlarınca her geçen yıla meydan okurcasına gürleştirilerek günümüze ulaştırıldı. Leyla’nın kahramanlığı Seyda Hêmin Mûkryanî, Cigerxwîn, Şêrko Bêkes, birçok Kürt sanatçının yazdığı şiir ve şarkılarla dilden dile dolaştı. Leyla’nın hafızalara kazınan fedai kişiliği etkileyici müzik ve imgelemlerle Kürt kültüründe yerini aldı.
 
 
(ll)
İlgili Haberler
« »


-
RojNews
İletişim


Korek   : +964 7508749379

Asia      : +964 7718835920

Normal : +964 533361295

Email    : rojnewstr@gmail.com
© Copyright 2015 RojNews. Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin